====== Błyskawiczna konfiguracja X-window ======

Konfiguracja serwera X Window dawniej była upierdliwym zadaniem, nie lubili tego zarówno początkujący jak i zaawansowani użytkownicy. Obecnie jednak sytuacja jest prostsza, zwłaszcza jeśli nie potrzebujemy danej maszyny do bardziej wyrafinowanych zastosowań. W implementacji X.org serwer potrafi działać bez pliku konfiguracji, co pozwala na błyskawiczne uruchomienie środowiska graficznego. Poniżej została opisana konfiguracja X.Org od wersji 1.5 z GNOME i KDE4.

===== Instalacja i wstępna konfiguracja =====

Potrzebujemy pakiety: **xorg-xserver-server**, **xorg-driver-input-evdev**, wybrane pakiety **xorg-driver-video-***. Poza tym konieczny będzie nam **hal** i **dbus** (idziemy z duchem czasu) o ile już nie są zainstalowane. Dodajemy moduł evdev do /etc/modules:

  # echo evdev >> /etc/modules
i od razu go ładujemy: 
  # modprobe evdev

Uruchamiamy dbus i hal:

  # service messagebus start
  # service haldaemon start

Testujemy czy uruchamia się serwer:

  # X

Jeśli wszystko poszło dobrze, zobaczymy zupełnie czarny ekran. Teraz możemy się przełączyć z powrotem na macierzystą konsolę (skrótem **Ctrl+Alt+Fx**) i zakończyć działanie X-serwera za pomocą **Ctrl+C**. Gdy brak wam tradycyjnej kiedyś czaro-białej kratki, uruchomcie X-serwer z parametrem ''--retro''. 

Teraz możemy uruchamiać środowisko graficzne za pomocą menedżera logowania GDM/KDM lub w sposób antyczny za pomocą programu //startx//.

===== Końcowa konfiguracja =====

Kiedy uruchomimy środowisko graficzne możemy przejść do konfiguracji klawiatury i ekranu.

==== Klawiatura ====

Klawiatura powinna działać bez problemów, jeśli nie to musimy się upewnić czy w naszym środowisku jest ustawiona klawiatura **Evdev-managed keyboard** oraz układ dla wybranego języka:

  * GNOME: //System -> Preferencje -> Klawiatura -> Układy -> Model//
  * KDE4: //K -> System Settings -> Regional & Language -> Layout//

==== Ekran ====

Xorg stara się także wykryć parametry monitora za pomocą DCC. To rozwiązanie sprawdza się szczególnie w wypadku monitorów LCD, gdyż te mają narzuconą sprzętowo rozdzielczość i częstotliwość odświeżania. Właściciele monitorów CRT muszą się zadowolić wybranym trybem lub użyć aplikacji środowiska graficznego współpracującej z rozszerzeniem RandR: 

  * GNOME: //System -> Preferencje -> Rozdzielczość ekranu//
  * KDE4: //K -> System Settings -> Display//

Należy jednak pamiętać, że monitor zawsze musi być uruchomiony zanim wystartuje X Window, inaczej nie zostanie wykryty, takiego problemu nie będą mieli rzecz jasna właściciele laptopów.

===== Uwagi =====

  - X.org stara się wykryć kartę graficzną i załadować dla niej najbardziej pasujący sterownik, jedyne co jest wymagane to właściwy sterownik X.org dla naszej karty graficznej, jeśli nie mamy pewności możemy zainstalować wszystkie dostępne pakiety: **xorg-driver-video-***, jeśli żaden sterownik nie będzie pasował to X.org wybierze sterownik **vesa**, dlatego warto żeby był zainstalowany.
  - Bardziej wyrafinowana konfiguracja (np. z akceleracją 3D, compizem, itp.) będzie wymagała wygenerowania pliku konfiguracji (co nie wyklucza ręcznych modyfikacji), zostało to szczegółowo opisane w [[http://pl.docs.pld-linux.org/x_xserver.html|oficjalnej dokumentacji]]
  - Więcej o konfiguracji współczesnych wersji X.org na [[http://pld-linux.org/Docs/xorg|stronie głównej]].